Gallery
zeige Hintergrundbiler
Gallery
zurück zur Seite
DEU |  ITA |  ENG |  NED |  NOR |  ESP |  HUN |  SWE |  SVK |  FIN |  RUS |  POL |  DAN
  © 2017 by Hotelinfo Südtirol
Wskazówki / Kraj & Mieszkańcy - VIPY

Kraj & Mieszkańcy - VIPY

...wiedziałeś, że Południowy Tyrol zamieszkuje 471 tysięcy mieszkańców?
Podzieleni są oni na trzy grupy językowe.
70% stanowi grupa niemieckojęzyczna, ok. 26% włoskojęzyczna a dla 5% mieszkańców językiem ojczystym jest ladyński (retoromański).

Południowy Tyrol jest różnorodną krainą, większość mieszkańców jest zatrudniona w branży usługowej, sektorze turystycznym i w rzemiośle.
Reszta zajmuje się rolnictwem.
Południowy Tyrol jest najbardziej wysuniętą na północ prowincją Włoch, graniczy z Austrią, Szwajcarią i Francją. Przynależy ona do Włoch.
Stolicą Południowego Tyrolu jest Bozen, inne większe miasta to: Leifers, Meran, Klausen, Brixen, Bruneck, Sterzing i Glurns.
Mieszkańcy Południowego Tyrolu stanowią 0,8% mieszkańców Włoch.
Stopa bezrobocia wynosi ok. 2,6%.

Walther von der Vogelweide
Oswald von Wolkenstein
Max
Valier
Vinzenz Goller
Andreas Hofer
Peter Mitterhofer
Gustav
Thöni
Luis
Trenker
Giorgio Moroder
Dr. Luis Durnwalder
Klaus Dibiasi
Armin Zöggeler
Karen
Putzer
Gerda Weissensteiner
Maria Canins
Isolde Kostner
Reinhold Messner
Hans Kammerlander

Do najbardziej znanych mieszkańców Południowego Tyrolu należą:

  • Ötzi: człowiek lodu (mumia lodowcowa)
  • Andreas Hofer: Południowotyrolski bojownik o wolność
  • Gustav Thöni: legenda narciarstwa
  • Johann Passler, Andreas Zingerle, Gottlieb Taschler, Wilfried Pallhuber: biatloniści
  • Kastelruther Spatzen: najbardziej znany i odnoszący największe sukcesy zespół muzyczny Połduniowego Tyrolu
  • Bergfeuer, Oswald Sattler, Angelina, Die Ladiner, Vincent & Fernando, Andreas, Rieserferner i wielu innych: odnoszące sukcesy w kraju i za granicą zespoły muzyczne i piosenkarze
  • Dr. Luis Durnwalder: premier rządu
  • Dr. Silvius Magnago: były premier rządu i orędownik autonomii Południowego Tyrolu
  • Giorgio Moroder: kompozytor z Gröden
  • Armin Zöggeler, Gerda Weissensteiner: mistrzynie w saneczkarstwie
  • Karin Putzer, Isolde Kostner, Denise Karbon: narciarstwo alpejskie
  • Reinhold Messner, Hans Kammerlander, Christof Hainz: alpiniści
  • Luis Trenker: legenda
  • Maria Canins: narciarstwo biegowe i kolarstwo górskie
  • Franz Senfter: Południowotyrolski producent wyrobów kiełbasianych i "król boczku"
  • Oswald von Wolkenstein i Walther von der Vogelweide: Minnesanger
  • Michael Pacher: malarz i rzeźbiarz
  • Pater Freinademetz z Gadertal
  • Vinzenz Goller: Kompozytor
Alex Schwazer
Andreas
Seppi
Antonella Bellutti
Carolina Kostner
Denis
Carbon
Hannes Pallhuber
Karin Knapp
Kastelruther Spatzen
Manfred Mölgg
Manuela
Mölgg
Merrick
Live Band
Michaela Ponza
Ole Einar Bjoerndalen
Patrick Thaler
Südtiroler Spitzbuam
Tanja
Cagnotto
Werner
Heel
Willi Pallhuber

Dlaczego mówi się tutaj po niemiecku?

To pytanie jest bardzo często zadawane.
Wpływ na to miała historia i pochodzenie tego rejonu.
„Tirol isch lei oans“, tak brzmi tekst jednej ze starych tyrolskich pieśni ludowych, która wyszła spod pióra znanego kompozytora  Vinzenza Goller.
Przed I wojną światową obszar obecnego Południowego Tyrolu należał jeszcze do Austrii. Następnie na podstawie słynnych 14 Punktów amerykańskiego prezydenta Wilson i na mocy traktatu pokojowego w Saint-German Południowy Tyrol został wcielony 10 października 1920 do Włoch (targi ówczesnego rządu).
Przełęcz Brenner oddziela w naturalny sposób Połduniowy Tyrol od Tyrolu wzg. Austrii. Południowy Tyrol jest najbardziej na północ wysunietą prowincją Włoch.
Ettore Tolomei, który próbował zitalianizować niemieckojęzyczny Południowy Tyrol (udało się jemu to częściowo), wprowadził  także włoskie nazwy miejscowości, które przetrwały do dzisiaj. Nazwy te na przekór wykazują wiele zbieżności z pierwotnymi nazwami niemieckimi.
Musiało upłynąć sporo czasu, nim ludność pogodziła się z włoskim okupantem. Przyczyniły się do tego spokojne walki polityczne.
Liczne ustawy ochronne wstawiają się jeszcze dzisiaj za starymi prawami i tradycją.
Obecnie obowiązuje ustawa wolnego wyboru języka. Zarówno w urzędach publicznych, jak i we wszystkich instytucjach i strukturach, przysługuje nam prawo, a być być obsłużonym w języku niemieckim.
Jeszcze nie tak dawno wydawało się być to niemożliwe.
Zarówno publiczno-prawne urzędy, jak i wszystkie stanowiska były obsadzane przez obywateli włoskich, którzy często wykorzystywali ten fakt do dyskryminowania języka niemieckiego.
Jeszcze dzisiaj zdania w kwestii przynależności naszej krainy są podzielone, a niektórzy tęsknią za zjednoczonym Tyrolem.
W zakresie turystyki, kuchni i swobody językowej potrafimy się dzisiaj bardzo dobrze odnaleźć w nowej sytuacji.
W szkołach nauka odbywa się w języku ojczystym - niemieckim, przy czym jedna godzina zajęć dziennie odbywa się w języku włoskim.
Włoskojęzyczna mniejszość narodowa są własne szkoły i przedszkola.
W dolinach i wioskach mówi się najczęściej po niemiecku, natomiast w miastach mieszkają zarówno osoby niemiecko- i włoskojęzyczne, które między sobą porozumiewają się często w obydwóch językach: jedna osoba mówi po włosku, a druga odpowiada po  niemiecku.
Liczne niemieckojęzyczne prywatne radiostacje i media drukowane, jak i jedna ladyńska gazeta i radiostacja gwarantują programy w naszym danym języku ojczystym.